SON DAKİKA

Kürdistan’da Çıkmaza Doğru

Bu haber 24 Ekim 2017 - 22:03 'de eklendi

Mücahit AVRAS

25 Eylül’de Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nce (IKBY) düzenlenen bağımsızlık referandumu sonrasında baş döndürücü ve hemen hiç kimsenin tahmin edemediği gelişmeler yaşandı. 16 Ekim’de Kerkük’le başlayan ve birkaç saat içinde tüm tartışmalı bölgeler de dahil olmak üzere Kürdistan yönetimi altındaki toprakların %30’una yakın bir kısmının (lokal birkaç çatışma haricinde) Haşdi Şabi ve Irak ordusuna teslim edilmesiyle ivme kazanan bu süreç, kolay izah edilebilir olmaktan çıkıyor.

Kürtler arasında büyük bir özgüven kırılmasına sebep olan bu sürece, ABD ve cihadist teröristlere karşı Kürtlerle ittifaka girmiş güçlerin de sessiz kalması, beraberinde derin bir çaresizlik de getirdi.

Bahsi geçen bölgelerin kolayca Haşdi Şabi ve Irak ordusunun kontrolüne bırakılmasının ardından yoğun bir tartışma süreci yaşandı ancak bu tartışmalar ışığında kamuoyunu tatmin edici doneler öne sürülebilmiş değil.

Ancak bu kuşatmadan bir gün önce sorunlu bölgelere Haşdi Şabi ve Irak ordusunun yoğun bir sevkiyat yaptığı anlarda Süleymaniye’ye bağlı Dokan’da yapılan toplantılar silsilesine KYB’den Politbüro üyeleri Hero İbrahim Ahmed, Mela Bahtiyar, Kosret Resul Ali, Kadir Hemecan, KYB Genel Sekreteri Celal Talabani’nin oğlu Pawel Talabani ve çok sayıda üst düzey yetkili katıldı.

KDP’den ise Mesut Barzani, Neçirvan Barzani, IKBY Başkanlık Divanı Üyesi Fuat Hüseyin ile çok sayıda üst düzey yetkili ile İran Devrim Muhafızları komutanı olan aynı zamanda bölge dinamiklerince ‘gölge komutan’ olarak adlandırılan Kasım Süleymani ve Irak’lı yetkililerin dahil olduğu toplantıda, geri çekilme de dahil bazı anlaşmaların hayata geçirilmesine yönelik adımların atıldığı görülmektedir.

Nitekim bu toplantının ardından IKYB’nin yetkilileri tarafından ‘Önkoşulsuz görüşmeye hazırız’ mesajı kamuoyuyla paylaşıldı. Fakat bu öneriler Irak hükümetince dikkate alınmayıp Haşdi Şabi ve diğer güvenlik kuvvetlerinin tartışmalı bölgelere ilerlemesine engel olunmadı.

Kerkük cephesinde 20 bine yakın KYB peşmergesi ile 5-6 bin dolayında KDP’ye bağlı peşmerge gücüne ‘cephe gerisinden’ gelen emirle geri çekilme talimatı verildi. Birçok peşmerge komutanı ve emrindeki birliklerin geri çekilmeye herhangi bir anlam veremeden bulundukları alanı terketmesi canlı olarak yapılan yayınlara yansıdı.

2014 yılında Şengal’e yapılan saldırı ve peşmergelerin bulundukları cepheyi terketmesi akabinde gelişen soykırım uygulamaları henüz zihinlerde tazeyken böyle bir geri çekilmenin yaşanması sivil halkta da büyük bir korkuya yol açtı ve on binlerce insan bulunduğu bölgeyi terketmek için yollara düştü.

KDP’nin birçok yöneticisi bütün olanlardan KYB’yi ve Pavel Talabani’yi sorumlu olarak gördüklerini ve ‘büyük bir ihanet’ ile karşı karşıya olduklarını haykırsa da kendi bünyesindeki peşmergelerin neden bu bölgelerden çekildiklerine dair bir açıklama yapmadılar.

Karşı cepheden ise yapılan gizli bir anlaşma olmadığı ve ‘ihanetin’ KDP cephesinden geldiğini ve süreci doğru yönetemediklerini belirten açıklamalar geldi.

Sorunlar yumağı haline gelen Kürdistan Bölgesi’nin başkanı Mesut Barzani uzun bir süre sessiz kaldı ve çok detaylı bir açıklama yapmaktan kaçınarak ‘sorumluların cezalandırılacağı’ gibi detaysız bir açıklama yaptı.

KYB ve KDP arasında süren bu suçlamalar sonuç odaklı olmadığı gibi birçok probleme de davetiye çıkarıyor. Zaten parçalı bir yönetimi olan bölge iyice çıkmaz bir politik batağa saplanmak üzere yol alıyor. Haşdi Şabi ile birlikte ordu birliklerinin göstermelik anayasaya dahi uymayan kural tanımazlıkları ile Habur Sınır Kapısı’na doğru yol almaları ve atacakları bu adımlarla IKBY’yi soluksuz bırakacak operasyonlar düzenlemeleri dahi ağız ve güç birliğine vesile olamıyor.

Kuşkusuz bugün yaşanan bu problemlerin ana kaynağı yıllardır bütüncül bir ordunun kurulamayışı ve bahsi geçen parti yöneticilerinin emrinde dağınık bir vaziyette güçlerin bulunması ve liyakata bakılmaksızın iki aile bireylerinin yönetimin her kademesinde değişmez unsur olarak bulunmalarıdır.

Referandumdan sonra Kerkük’te yaşayan Türkmenleri bahane ederek saldırgan bir politika izleyen ve Kerkük için plakalar hazırlayan Ankara yönetimi Kerkük’ün Şii güçler ile Irak merkezi hükümetin eline geçmesinin ardından dişe dokunur bir açıklama yapmaktan kaçındı. Belki de 16 Ekim gecesi kimi kaynaklarca dile getirilen ‘Hakan Fidan ve ona bağlı bir grubun’ yani diğer anlamıyla Ankara yönetiminin İran ve Irak’lı yöneticilerle birlikte operasyonun koordinasyonunda yer aldıkları iddiasını güçlendiriyor.

Yaşanan bu zorlu sürecin ardından binlerce kayıp verilerek elde edilen kazanımların bir çırpıda kaybedilmesi, IKYB’nin iki büyük partisi arasındaki sürtüşmelerin kavgaya varıp varamayacağı, ABD ve diğer müttefiklerin sessiz kalıp İran etkisini güçlendirici bu adımlara neden olması kuşkusuz sorgulanmaya değer konular olarak önümüzde duracak.

Rojava ile IKYB arasında lojistik sevk noktası konumunda olan Semelka sınır kapısı ile IKYB’nin nefes borusu niteliği taşıyan İbrahim Halil sınır kapısına doğru gelişen Haşdi Şabi operasyonları neticesinde YPG’nin ve uzun süredir Habur sınır kapısına yakın alanda Iraklı güçlerle birlikte tatbikat yapan TSK’nin de olaya dahil olması durumunda olaylar bölgesel bir hüviyete bürünebilir ve bu durumda olaylar operasyon odalarında öngörülen noktalarla sınırlı kalmayacaktır.

Olaya Rojava ve PKK açısından bakıldığındaysa gelişmelerle birlikte Şengal hattında bulunan Til Koçer sınır kapısının Haşdi Şabi’nin eline geçmesi ve Şengal’in doğu hattının peşmerge güçlerince Haşdi Şabi’ye bırakılması ile sonrasında iki ayrı hattan tecride alınmış görüntüsü, ilerleyen aşamalarda yıllardır ilk defa sahada moral olarak üstünlük sağlayan Irak ordusu ve Haşdi Şabi’ye kendini ispat etme hissini yaşatabilir ve oraya da saldırılar düzenlenebilir. Yine bu gelişmeler ışığında YPG’nin olaya müdahil olacağını öngörmek için kahin olmaya gerek yok ki YPG komutanları daha önce yaptıkları açıklamalarda Haşdi Şabi’nin sınırı geçme teşebbüsünde bulunması durumunda vurulacağını deklare etmişti. Şengal gibi hassas bir nokta da ise sınır ihlaline gerek duyulmadan bu destek Şengal’li güçlere sağlanabilir.

PKK açısından ise durum biraz daha farklı. İdeolojik sebepler ve geçmişten beslenen kimi hamasi propagandalar neticesinde IKYB’nin etki alanındaki sahada yeteri kadar taban bulamıyordu ancak cihadist akımların Kürdistan coğrafyasına saldırılarından sonra özellikle gençler arasında yoğun bir sempatiye sahip olmaya başladığı gözlemleniyor. Fakat son 3 yıllık süreçte TSK ile girilen yoğun çatışma atmosferinden ve Rojava’daki savaş koşullarından kaynaklı IKYB’de yeterince görünürlük elde edememiştir. Ancak Şengal ve Kerkük’te sıcak cephede varlığını korumuş olmakla birlikte Şengal haricinde tek başına bir cephe açacak adımlar atmamıştır.

Referandumdan sonra Irak, İran, Türkiye kıskacında kalan ve elindeki birçok kozu kaybeden IKYB, kısa vadede KDP-KYB ekseninde iyice görünürlük kazanacak iki keskin kutuplu bir atmosfer içine girecektir. İran ve Türkiye’nin bu atmosferdeki özgül ağırlıklarıgörece  daha fazla olacaktır ve üretilecek politikalar da büyük oranda bu ‘ittifaklar’ üzerinden şekillenecektir.

IKYB’nin üretime dayanmayan ekonomisi iyice çöküş belirtileri gösterecek ve durum, uzun süredir devletten maaş alma konusunda sıkıntı yaşayan memurlar ile ödemelerini alamayan diğer kesimin kazan kaldıracağı bir atmosfere evrilebilir.

Bağımsızlığa giden yolda her türlü bedeli ödemeye hazır olduklarını defaatle dile getirenlerin bugün ölüm suskunluğuyla olanı biteni izlemesinin halk nezdinde bir hesabı olacaktır ve o hesap doğru temelde sorulabildiği oranda kaybedilen özgüven ve yıkılan umutların yeniden yeşermesine vesile olabilir Kürtler açısından.

Mücahit Avras
Mücahit Avras[email protected]
sisli escortümraniye escortataşehir escortkartal escortbeylikdüzü escortbeşiktaş escortmaltepe escorthalkalı escortşirinevler escortakpendik.commecidiyeköy escortbahçeşehir escortataköy escortrus escort
Evden eve nakliyat sitemiz istanbul ilçelerindeki. Firmalarin listesi icin lutfen ziyaret ediniz.gaziosmanpaşa evden eve nakliyatbahçelievler evden eve nakliyatkağıthane evden eve nakliyatuluslararası evden eve nakliyattuzla evden eve nakliyathalkalı evden eve nakliyat
Kurtköy Escortümraniye Escortescort bayanAtaşehir Escortümraniye escort